Week 10 t/m 13 

Zwangerschap - 10 weken

Je baby
Je kindje zit nu op zo’n 3 centimeter en 4 gram. Omdat de hersenen zich sneller ontwikkelen dan ieder ander deel van het lichaam, heeft je kind in verhouding nu een erg groot hoofd. De ‘zwemvliezen’ tussen de tenen zijn nu ook verdwenen en iedere dag wordt je baby actiever. Die activiteit wordt afgewisseld met slapen en wakker worden. De armpjes kunnen nu bij de ellebogen buigen en de huid is nog heel dun. Zo dun, dat je de ruggengraat zou kunnen zien als je een kijkje in je baarmoeder zou kunnen nemen.
Jij
Het is belangrijk dat je gezond eet tijdens je zwangerschap. Zo krijgen jij én je kind allerlei belangrijke stoffen (zoals vitamines en mineralen) binnen die jullie nu hard nodig hebben. Maar gezond eten is meer dan dat: het is ook belangrijk dat je een aantal producten nu even niet neemt. Zo houd je stoffen die schadelijk kunnen zijn voor jou en je baby buiten de deur.

Pas op met…...

Rauwe eieren

 rauwe eieren of producten waar rauwe eieren in verwerkt zijn. Zelfgemaakte mousse of zelfgemaakt ijs kan bijvoorbeeld rauwe eieren bevatten. Rauwe eieren zijn een mogelijke bron van salmonellabacteriën....

(half)rauw vlees zoals filet americain, rosbief, tartaar, ossenworst en biefstuk die niet doorbakken is. In rauw vlees kan listeria en toxoplasmose voorkomen....vacuümverpakte vis zoals gerookte zalm en koudgerookte of rauwe vis zoals gerookte zalm. Hierin kan listeria voorkomen....

Roofvissen
roofvissen, zoals tonijn, zwaardvis, haai, snoekbaars en koningsmakreel. Deze vissen kunnen relatief veel kwik bevatten. Voor ongeboren kinderen kan dit schadelijk zijn. Bij maximaal 2 porties per week levert dit geen gevaar op. Tonijn in blik is overigens geen probleem. ...

Rauwmelkse kazen.

Zachte kazen zoals camembert en brie, gemaakt van (ongepasteuriseerde) rauwe melk kunnen besmet zijn met de listeriabacterie. Gewone harde Nederlandse en boerenkazen kun je met een gerust hart eten....
Het lang bewaren van verse producten zoals vleeswaren en rauwkostsalade. Lang bewaren van verse producten vormt namelijk ook een risico op listeria besmetting. Bewaar producten die gekoeld moeten worden ook daadwerkelijk koel en bewaar ze zo kort mogelijk....

Lever
lever of leverproducten, aangezien hier veel vitamine A inzit. In extreme gevallen kan het leiden tot aangeboren afwijkingen. Omdat in lever veel vitamine A kan zitten, wordt het afgeraden tijdens de zwangerschap. Leverproducten, zoals paté, hausmacher, smeerleverworst en leverkaas bevatten wat minder vitamine A. Van deze producten mag je maximaal 1 dunbelegde boterham per dag of een paar toastjes (15-20 gram)....

Alcohol

omdat het schadelijk is voor je ongeboren kind. Het kan onder andere problemen met de hersenactiviteit geven....
roken omdat het schadelijk is voor je ongeboren kind (zie week 14)....
veel drop eten. In drop zit de stof glycyrrhizine, die effect heeft op de werking van de nieren. Door langere tijd overmatig drop te eten of zoethoutthee te drinken, kan een verhoogde bloeddruk, vochtophoping en een tekort aan het mineraal kalium ontstaan....

Cafeïne.

Cafeïne zit onder andere in koffie, cola en thee. De cafeïne in deze dranken kan de kans op een miskraam of baby met een te laag geboortegewicht iets verhogen. Het advies is om niet meer dan 300 mg cafeïne per dag te gebruiken (3 koppen koffie en 1 kop thee of 2 koppen koffie, 2 koppen thee en 1 glas cola of 2 koppen koffie en 3 koppen thee). Pas ook op met energydrinks. Daar zit vaak veel cafeïne in....
lijnen en veel afvallen. Dit geeft kans op tekorten aan voedingsstoffen.

Listeria

In de praktijk is de kans op besmetting met listeria klein. Toch is het voor zwangere vrouwen aan te raden levensmiddelen te vermijden die mogelijk besmet zijn met listeria, om het ongeboren kind te beschermen. Als je besmet bent kun je klachten krijgen als koorts, misselijkheid en diarree. Dat is te overzien. Maar voor je baby is een besmetting veel gevaarlijker: het kan zelfs leiden tot een vroeggeboorte of miskraam. De listeriabacterie groeit vooral op rauwe producten. Je kunt hierbij denken aan kaas die gemaakt is van rauwe melk, aan rauw vlees, rauwe vis en rauwe groenten. Was rauwe groenten daarom dus ook extra goed als je zwanger bent. Ook in de koelkast vermenigvuldigt deze bacterie zich. De bacterie groeit op koele producten wel langzamer dan op ongekoelde levensmiddelen. Daarom blijft het belangrijk producten die gekoeld bewaard moeten worden, ook werkelijk koud te houden en zo kort mogelijk te bewaren.

Toxoplasmose

Toxoplasmose is een infectieziekte. Je kunt de infectie krijgen via de toxoplasmose-parasiet. De infectie kan griepachtige verschijnselen of een miskraam geven. Het komt vaak voor dat besmetting onopgemerkt blijft. Na enkele weken of maanden is de ziekte over. In de loop van hun leven lopen de meeste mensen een besmetting op en merken daar niets van. Mensen die toxoplasmose hebben gehad, zijn er daarna immuun voor. Als vrouwen de besmetting hebben doorgemaakt voor zij zwanger zijn, dan loopt hun kind geen risico meer. Bloedonderzoek kan uitsluitsel geven. De meeste mensen weten echter niet of ze immuun zijn voor toxoplasmose. Daarom is het belangrijk om tijdens de zwangerschap besmetting te voorkomen. De parasiet kan voorkomen op rauw vlees en rauwe groenten. Verhitten van vlees en groente neemt het risico weg, ook invriezen. Het wassen van groente vermindert het risico, maar sluit het niet helemaal uit. Ook in kattenpoep, zandbakken en aarde kan de parasiet voorkomen. Laat een ander de kattenbak schoonmaken en in de tuin werken of draag handschoenen.
Wist je dat...
…je buitenlandse rauwmelkse kazen kan herkennen aan de vermelding ‘au lait cru’ op de verpakking? 

Zwangerschap - 11 weken

Je baby
Je baby is nu 4 cm lang en weegt 7 gram. In de komende week groeit je baby net zoveel als in de afgelopen 11 weken bij elkaar! Hersenen, longen, lever en niertjes zijn inmiddels al gevormd, hoewel ze nog ontzettend klein zijn. Je kind kan zelfs al slikken, zuigen en geeuwen! Je baby neemt inmiddels ook kleine slokjes van het vruchtwater. Nu de vingers los te bewegen zijn, opent en sluit je baby binnenkort de vuistjes en zal het dingen vastpakken, zoals de navelstreng. Alle organen functioneren inmiddels. De komende weken staan dus vooral in het teken van de verdere ontwikkeling en rijping van alle organen en de rest van je baby. Je voelt het nog niet, maar het is al wel een drukte van jewelste in je baarmoeder. Je baby spartelt en rekt zich volop uit en de bewegingen zijn al meer vloeiend.
Jij
Vitamines en mineralen zijn belangrijk voor een goede gezondheid. Hoe meer hoe beter gaat echter niet op, zeker niet als je zwanger bent. Tijdens je zwangerschap kan een teveel aan vitamine A en D bijvoorbeeld schadelijk zijn voor je ongeboren kind. Veel zwangere vrouwen vinden het lastig om altijd voldoende en gezond te eten, zeker bij misselijkheid en overgeven. Dan kun je kiezen voor een multivitaminesupplement. Neem een supplement speciaal voor zwangeren. In deze supplementen is rekening gehouden met de hoeveelheid vitamine A en D en foliumzuur die je dagelijks mag hebben. Overleg eventueel met je arts of verloskundige als je twijfelt of vragen hebt.

Zwangerschap - 12 weken

Je baby
Het gewicht van je kindje is in de afgelopen week verdubbeld van 7 naar 15 gram. De lengte is nu zo’n 6 cm. Het gezicht begint al wat meer op het gezicht van een mini-mensje te lijken. De ogen, die in het begin aan de zijkanten van het gezicht stonden, zijn opgeschoven naar het midden. De oren zitten nu ook op de juiste positie.
Inmiddels beginnen de haartjes ook al te groeien en krijgen de vingers en tenen nu kleine zachte nageltjes. In het mondje zit de basis voor 20 tanden en kiezen. Je baby kan al op zijn duim zuigen en wordt met de week actiever. Zelfs de stembanden zijn klaar, maar die gebruikt je kind pas tijdens de eerste minuten na de geboorte!
Jij
Je baarmoeder past zich uiteraard aan en is inmiddels twee keer zo groot geworden. Hoewel het nu het formaat van een grapefruit heeft, is aan de buitenkant vast nog niet te zien dat je zwanger bent. Omdat misschien nog maar weinig mensen op de hoogte zijn van dit bijzondere nieuws, draag je een heel mooi geheim met je mee!
Het belang van ijzer
Gedurende de laatste 6 maanden van de zwangerschap neemt de ijzerbehoefte toe. IJzer is onder andere van belang voor de vorming van de rode bloedcellen en de zuurstofvoorziening. Je baby heeft ijzer nodig voor de ontwikkeling van de hersenen. Wanneer de ijzerstatus aan de lage kant is, dan is het raadzaam om ijzer al vroegtijdig te suppleren. Indien namelijk wordt gewacht totdat een ‘echte’ ijzergebreksanemie aanwezig is, is suppletie met hoge ijzerrijke supplementen noodzakelijk. Dit kan als bijwerking maagdarmproblemen geven (zoals maagklachten en obstipatie). Aangezien obstipatie een veelvoorkomend probleem is bij zwangeren, verdient een hoge ijzersuppletie niet de voorkeur. Je zult het merken door vermoeidheid, een bleek gezicht of een ‘slap’ gevoel. Je arts of verloskundige kan je dan extra ijzertabletten voorschrijven. Extra aandacht voor ijzer in je voeding is nu dus een goed idee.

IJzer zit vooral in:

alle soorten vlees, vis, kip, eieren en vleeswaren
aardappelen
peulvruchten
groente
appelstroop
noten
volkoren graanproducten zoals volkoren brood, zilvervliesrijst, volkoren pasta en muesli

Wist je dat...
…ijzer uit dierlijke producten beter wordt opgenomen dan ijzer uit plantaardige producten?
Maar je kunt de opname van ijzer uit granen en groenten versterken door vitamine C. Zorg dus dat je bij elke maaltijd iets met vitamine C gebruikt. Neem bijvoorbeeld een glas sinaasappelsap bij je ontbijt of lunch, neem een schaaltje rauwkost bij je lunch of beleg je volkorenbrood eens met tomaat of aardbeien. Zorg voor voldoende groente (200 gram) bij je warme maaltijd en neem eens fruit na. 

Zwangerschap - 13 weken

Je baby
Je al maar groeiende baby is nu zo’n 8 cm groot en weegt 23 gram. Lekker actief rekt hij/zij zich uit, maakt salto’s en trappelt er vrolijk op los. Maar nog steeds voel jij er niets van. De nieren beginnen te werken en maken urine aan dat naar de blaas gestuurd wordt.Iedere week worden de verhoudingen meer zoals ze zullen zijn als je kind geboren wordt. Het hoofdje is nu ongeveer 1/3 van de grootte van het lijfje.
Jij
Wist je dat……tijdens de zwangerschap de concentratie alcohol in je bloed gelijk is aan die in de weefsels van je baby? Met andere woorden, ieder glaasje alcohol wat jij drinkt komt net zo hard bij je baby aan. Het maakt niet uit of je bier, wijn of sterke drank drinkt. Mogelijke gevolgen zijn miskraam, doodgeboren kindje, vroeggeboorte, laag geboortegewicht of een negatief effect op de psychomotorische ontwikkeling.